تشخیص پزشکی

گنادوتروپین جفتی انسانی (hCG)   : مارکر تومور

050396
Lab Tests Online

در سنجش کمی گنادوتروپین جفتی انسانی (Human Chorionic Gonadotropin, hCG)، که βhCG نیز نامیده می شود، میزان این هورمون در خون اندازه گیری می شود. این آزمایش همراه با آزمایش های دیگری نظیر آلفافیتوپروتئین (AFP) و لاکتاز دهیدروژناز به تشخیص بیماری تروفوبلاستیک بارداری (Gestational Trophoblastic Disease, GTD) و تشخیص تومورهای سلول های زایا کمک می کند. بیماری تروفوبلاستیک بارداری گروهی از  انواع تومورها را شامل می شود که در رحم شکل می گیرند. تومورهای سلول های زایا در درجه اول در تخمدان ها و بیضه ها ایجاد می شوند، اما به ندرت در نقاط دیگری مانند قفسه سینه می توانند ایجاد شوند. از آنجایی که hCG به طور طبیعی در مردان و زنان غیرباردار وجود ندارد، به عنوان یک مارکر تومور در نظر گرفته می شود که اندازه گیری میزان آن به شناسایی و سنجش فعالیت تومور کمک خواهد کرد.

این آزمایش چه زمانی تجویز می شود؟

آزمایش hCG زمانی تجویز می شود که پزشک بر اساس علائم و نشانه های بالینی مشکوک به بیماری تروفوبلاستیک بارداری یا تومورهای سلول های زایا باشد. ، علائم بیماری تروفوبلاستیک بارداری در زنان شامل موارد زیر است:

خونریزی واژینال در دوران بارداری

خستگی مرتبط با کم خونی

تورم شکم که با سرعت بیشتری نسبت با یک بارداری طبیعی اتفاق می افتد

پره اکلامپسی در اوایل بارداری

تهوع و استفراغ که شدید تر از یک بارداری طبیعی باشد

یک تست حاملگی مثبت که هیچ جنینی در سونوگرافی دیده نمی شود

بزرگ ماندن رحم بعد از بارداری

علائم تومورهای سلول های زایا در زنان و مردان به ترتیب شبیه به علائم سرطان تخمدان و سرطان بیضه می باشد. اگر فردی با یکی از این شرایط و میزان بالای hCG شناسایی شد، انجام این آزمایش در فواصل منظم به منظور نظارت بر اثربخشی درمان و نیز تشخیص عود تومور تجویز خواهد شد.

نتیجه آزمایش چه چیزی را نشان می دهد؟

به طور طبیعی در مردان و زنان غیر باردار سطح هورمون hCG غیر قابل شناسایی است. وقتی آزمایش سنجش hCG به عنوان یک مارکر تومور مورد استفاده قرار می گیرد، سطح بالای این هورمون به این معناست که فرد دارای تومور سلول های زایا است. سطح بسیار بالایی از hCG ممکن است در بیماری تروفوبلاستیک بارداری  دیده شود و اگر فرد باردار باشد امکان ادامه افزایش آن پیش از سه ماهه اول بارداری وجود دارد.

در طول درمان برای بیماری تروفوبلاستیک بارداری یا تومورهای سلول های زایا، کاهش سطح هورمون hCG به طور کلی نشان دهنده پاسخ به درمان است، در حالی که ماندگاری یا افزایش سطح آن نشان دهنده عدم پاسخ به درمان است. افزایش سطح هورمون hCG پس از درمان می تواند عود بیماری را نشان دهد.

گزارش هایی از نتایج مثبت کاذب hCG سرمی به دلیل حضور برخی داروها مانند داروهای ضد تشنج، ضد پارکینسون، خواب آور و آرام بخش که ممکن است با این آزمایش تداخل داشته باشند وجود دارد. علاوه بر این، وجود انواع خاصی از آنتی بادی ها و قطعاتی از مولکول hCG در برخی افراد می تواند با نتایج آزمایش تداخل داشته باشد. به طور کلی، اگر نتایج سوال برانگیز باشند، می توان آنها را از طریق انجام آزمایش با روشی متفاوت تایید نمود.

تجویز آزمایش hCG برای کمک به تشخیص تومورها و سرطان هایی غیر از بیماری تروفوبلاستیک بارداری یا تومورهای سلول های زایا به ندرت صورت می گیرد.

در حال حاضر آزمایش  βhCG در بخش ایمونواسی (مارکرهای سرطانی) آزمایشگاه تشخیص پزشکی بهار انجام می گیرد.